Ảnh hồ sơ của Chanh Trần

* Giới thiệu chung:

– Cây đào tiên là loại cây cung cấp những vị thuốc quý cho sức khỏe, và vì có hình dáng cây và quả đẹp nên cũng được sử dụng nhiều trong trang trí sân vườn.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-dao-tien-2

– Tên gọi khác: cây đào tiên, cây trường sinh,..

– Tên khoa học: Crescentia cujete.

– Họ thực vật: Bignoniaceae (họ Đinh).

* Mô tả:

– Đào tiên là cây  thân gỗ, cao từ 7-10m, lá mọc hình tán, xanh tươi quanh năm.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-dao-tien-3

Quả đào tiên.

– Hoa thì mọc đơn độc ngay trên thân hay cành cây, có mùi hơi khó chịu. Quả đào tiên hình cầu, đường kính 6-12cm, trông gần giống với trái bưởi lúc còn xanh, vỏ trái cứng, cơm màu trắng, vị chua chua, có nhiều hạt dẹp, nhỏ cũng màu trắng.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-dao-tien-4

Hoa đào tiên.

* Thành phần hóa học:

– Trong thịt của quả đào tiên người ta tìm thấy có một số acid hữu cơ (acid citric, acid clorogenic, acid creosentic…).

* Công dụng trong cảnh quan:

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-dao-tien-1

Cây đào tiên trồng trong sân vườn để lấy bóng mát và quả.

– Cây đào tiên cũng được sử dụng nhiều trong cảnh quan, như trồng trong sân vườn để lấy bóng mát, lấy quả làm thuốc trị bệnh. Những quả đào tiên xanh bóng, sai trĩu sẽ làm khu vườn nhà bạn sinh động hơn rất nhiều.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-dao-tien-5

Cây đào tiên bonsai.

– Cây đào tiên còn được người ta trồng làm cảnh bonsai cũng rất tuyệt vời.

* Công dụng trong y học:

– Nước lá đào tiên có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, trị táo bón, mất ngủ, say bia, buốt giải, đái dắt, viêm nhiệt. Thịt quả đào tiên già sao khô ngâm mạnh trong 100 ngày có tác dụng suy giảm đau lưng, tê mỏi chân tay, đau đầu lâu năm, suy nhược cơ thể, yếu sinh lý, viêm đại tràng co thắt, bại liệt do di chứng mạch máu não, xơ gan cổ trướng do virus, béo phì…

– Nhân hạt đào (đào nhân) vị đắng ngọt, tính bình, có công hiệu phá huyết tan ứ, nhân táo trơn ruột, có tác dụng hoạt huyết hành huyết, làm tan huyết tự ứ, làm tan đờm, nhuận tràng, điều hòa chức năng cơ quan hô hấp, giảm ho. Trong điều trị lâm sàng, đào nhân còn thường dùng chữa trị bế kinh, đau bụng kinh, cao huyết áp, viêm ruột thừa, tụ huyết sưng đau do chấn thương. Đối với chứng liệt nửa người do tắc nghẽn mạch máu, đào nhân cũng có tác dụng điều trị nhất định.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-dao-tien-6

Nhân hạt đào tiên.

– Rễ đào dùng ngoài da có tác dụng chữa sưng đau, sắc uống có thể chữa bệnh viêm gan vàng da.

– Nhựa đào có thể chữa kiết lỵ ra máu, đái tháo đường, viêm phế quản.

– Bộ phận dùng: chủ yếu là quả, lá, rễ và nhựa của cây đào tiên.

* Một số bài thuốc sử dụng bộ phận của cây đào tiên:

1. Phù thũng, báng bụng: Hoa đào phai 9 gam sắc uống, mỗi ngày 1 -2 lần.

2. Đau bụng: Rễ đào 30 gam sắc uống.

3. Tiểu đục: Nhựa cây đào 10 – 15 gam, cho đường vừa đủ, hấp cách thuỷ ăn.

4. Đái tháo đường: Nhựa cây đào 15 gam, râu ngô 60 gam, sắc uống.

5. Hư hàn, ra mồ hôi trộm: Bích đào khô 15 gam sắc uống.

6. Hen suyễn: Đào nhân, hạnh nhân, hạt tiêu mỗi thứ 6 gam, gạo nếp 10 hạt cùng tán thành bột, hòa với lòng trắng trứng, bôi vào lòng bàn tay, bàn chân.

7. Thổ huyết: Tầm gửi đào, ngó sen đốt thành than, cỏ lác, mỗi thứ 9 gam, sắc uống.

8. Có nhọt trong mũi: Lá đào non giã nát nhét vào mũi, mỗi ngày thay 3 lần.

9. Nấm ăn chân, ghẻ: Lấy lá đào tươi giã nát, đắp.

10. Bệnh trĩ: Lá đào, có thể dùng cả rễ cây đào đun lấy nước rửa.

11. Viêm bàng quang: Đào nhân 15 gam, hoạt thạch 30 gam, tán thành bột uống với nước lã đun sôi.

12. Làm đẹp da:

– Nghiền nát một quả đào tiên ra, trộn với 1 lòng đỏ trứng gà. Trộn hỗn hợp cho đều và đắp lên mặt trong 20 phút, sau đó rửa sạch. Hỗn hợp này có công dụng làm se khít lỗ chân lông, dưỡng da và làm sáng da.

– Gọt vỏ 1 quả đào tiên rồi xay nhuyễn, trộn với 3 thìa mật ong và 1 thìa sữa chua. Đắp hỗn hợp lên mặt và cổ. Công dụng làm cho da mềm mịn.

– Đem 2 quả đào tươi gọt vỏ và bỏ hạt, giã nát hoặc xay nhuyễn rồi vắt lấy nước. Trộn nước đào với nước cơm, thoa lên mặt hằng ngày bạn sẽ có làn da sáng mịn màng.

13. Quả đào tiên thường được dùng để ngâm rượu giúp bồi bổ sức khỏe, trị ăn kém, mất ngủ…Bằng cách hái quả đào tiên để từ quả có vỏ màu xanh chuyển sang màu đen, đập lấy phần thịt bên trong (cũng màu đen) để ngâm rượu. Cứ ngâm 200 gr thịt đào tiên thì kèm 10 trái chuối sứ khô nướng vàng và đem ngâm với hai lít rượu ngon, ngâm 10 ngày là có thể lấy ra dùng được.

* Cách chăm sóc cây đào tiên:

– Tưới nước: cần cung cấp đủ nước cho cây nhất là trong mùa khô, khi trái đang lớn và lúc quả sắp chín.

– Đào Tiên là cây ưa sáng, cây có thể sinh sống ở mọi điều kiện, dễ trồng cũng dễ chăm sóc. Hầu như cây chẳng cần chăm sóc mấy, chỉ cần tưới ít nước nếu như thời tiết quá khắc nghiệt.

– Cây Đào Tiên có thể nhân giống bằng hạt hoặc chiết cành.

Chanh Trần.

(Nguồn Internet).