Ảnh hồ sơ của Chanh Trần

* Giới thiệu chung:

– Xoài là một loài cây ăn quả rất phổ biến và gần gũi với chúng ta, quả xoài chín ngon lành bổ dưỡng có mùi thơm ngọt ngào chắc hẳn là món trái cây mà ai cũng yêu thích. Ngoài việc cung cấp trái cây, cho ta bóng mát, xoài còn chứa những bài thuốc quý mà không phải ai cũng biết.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-xoai-1

Một giống xoài tím rất đẹp mắt.

– Tên khoa học: Mangifera Indica L.

– Họ thực vật:  Họ Xoài – Anacardiacae.

* Mô tả:

– Xoài là cây thân gỗ lớn, cao từ 15-20 m. Ở những nơi rộng rãi, thoáng chiều cao cây và tán cây có đường kính tương đương. Tán cây lớn hoặc nhỏ tùy theo giống. Cây xoài mọc rất khỏe. Phần lớn rễ cây phân bố ở tầng đất 0-50 cm và tập trung trong phạm vi cách gốc khoảng 2 m. Rễ có nhiệm vụ cố định cây, hút nước và dinh dưỡng nuôi cây.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-xoai-4

Lá xoài và quả xoài.

– Lá xoài nguyên, mọc so le, dạng lá đơn, thuôn dài, mặt trên nhẵn bóng có màu xanh đậm, mặt dưới nhạt màu hơn. Lá dài từ 15-30 cm và rộng từ 5-7 cm. Gân chính cùng với hệ thống gân phụ hình xương nổi rõ ở mặt dưới lá. Một năm xoài có thể ra 3-4 đợt chồi tùy theo giống, tùy vào tuổi cây, thời tiết khí hậu và tình hình dinh dưỡng; cây con ra nhiều đợt chồi hơn so với cây đang cho quả; cây già rất khó ra chồi. Lá non sau 35 ngày mới chuyển xanh hoàn toàn, mỗi lần ra lá cành xoài dài thêm 20-30 cm.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-xoai-3

Hoa xoài.

– Hoa xoài ra từng chùm ở ngọn cành, chùm hoa dài khoảng 30 cm, có rất nhiều hoa nhỏ màu vàng nhạt. Mỗi chùm thường có 2 loại hoa: hoa lưỡng tính và hoa đực. Xoài là cây thụ phấn chéo, thụ phấn nhờ côn trùng là chủ yếu.

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-xoai-5

Quả xoài chín và hạt xoài.

– Quả xoài thuộc dạng quả hạch khá to, hạch dẹt, hình thận, cứng, trên có những thớ sợi, khi nẩy mầm thì hơi mở ra. Quả xoài sống có màu xanh lá, xanh ngọc hoặc màu trắng xanh; khi chín có màu vàng hấp dẫn, có vị chua ngọt, mùi thơm ngon.

* Thành phần hóa học:

– Quả chứa nhiều caroten và vitamin B1, B2 và C. Hạch quả chứa nhiều tinh bột, dầu và tanin. Lá chứa tanin và một hợp nhất flavonoid là mangiferin. Vỏ thân chứa 3% tanin và mangiferin.

* Công dụng trong cảnh quan:

cay-canh-quan-duoc-lieu-cay-xoai-2

Cây xoài trồng trong sân vườn, vừa lấy bóng mát, vừa có trái để thưởng thức.

– Cây xoài là một trong số những cây ăn quả được sử dụng nhiều trong công trình. Cây xoài có tán rộng, che mát rất tốt cho sân vườn. Hoa và quả đều đẹp, có mùi thơm nên hoàn toàn phù hợp để sử dụng trang trí.

* Công dụng trong y học:

1. Tăng cường thị lực: Trong trường hợp những bé không thích ăn cà rốt, bạn hãy cho chúng ăn xoài. Vì một chén xoài sẽ cung cấp 25% lượng vitamin A mà cơ thể trẻ cần mỗi ngày, giúp tăng cường thị lực.

2. Giảm nguy cơ ung thư: Trong mỗi trái xoài có chứa tới 76% lượng vitamin C mà cơ thể cần mỗi ngày. Vitamin C đã được chứng minh là một loại chất chống oxy hóa mạnh, có tác dụng giúp bảo vệ các tế bào trong cơ thể trước tác hại bởi các gốc tự do, đồng thời giúp giảm nguy cơ ung thư.

3. Kiểm soát thể trọng: Vì loại trái cây này giàu chất xơ, xoài có thể giúp kiểm soát thể trọng bằng việc làm chậm lại quá trình hấp thu đường vào máu, do đó giứ ổn định mức đường huyết, kết quả sẽ giúp bạn giảm cảm giác thèm ăn. Ngoài ra, khi chất xơ đi qua hệ tiêu hóa, chúng còn giúp loại bỏ theo một số chất béo có hại trong cơ thể ra ngoài.

4. Phòng, chống nứt xương: Vitamin K chứa trong xoài có tác dụng đẩy nhanh tốc độ làm lành chỗ xương bị nứt. Vitamin K là một phần thiết yếu trong quy trình hóa sinh của cơ thể, giúp gắn kết canxi với xương và đồng thời rất cần thiết trong việc tạo chất protein osteocalcin, giúp xương chắc khỏe.

5. Tăng cường khả năng sinh sản: Trong trường hợp bạn đang mang thai hoặc đang lên kế hoạch có con, xoài là một loại thực phẩm cần bổ sung thêm vào chế độ ăn của bạn. Vì nó là nguồn dồi dào axít folic – một loại vitamin B, có tác dụng giúp tăng cường khả năng sinh sản ở cả hai giới, đồng thời còn giúp ngăn ngừa dị tật bẩm sinh ở thai nhi.

6. Tầm soát stress: Xoài là nguồn dồi dào vitamin B1, loại vitamin thường được giới chuyên môn gọi là “chất chống stress”. Vì vitamin B1 có tác dụng tăng cường sức khỏe hệ miễn dịch, nhờ thế sẽ giúp cơ thể tầm soát được chứng trầm cảm.

7. Ngăn ngừa bệnh tim: Xoài cũng là nguồn phong phú vitamin B6 – một loại vitamin đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa bệnh tim, bằng cách ngăn chặn quá trình hình thành homocystein trong cơ thể. Homocystein là một loại axít amino trong máu, gây tổn hại lớp niêm mạc trên các mạch máu, tạo nên các mảng bám trên thành động mạch, dễ làm máu vón cục và làm tắc nghẽn mạch máu.

8. Ngừa chứng đau nửa đầu: Việc thường xuyên ăn xoài có thể giúp ngăn ngừa chứng đau nửa đầu. Vì trong xoài có chứa chất riboflavin – một loại vitamin B, mà qua các cuộc nghiên cứu nó đã được chứng minh mang lại nhiều lợi ích trong việc ngăn ngừa chứng bệnh này.

9. Giúp hạ cholesterol: Bên cạnh việc chứa nhiều chất xơ giúp duy trì mức cholesterol bình thường trong cơ thể, xoài còn chứa đồng. Một cuộc nghiên cứu trên các con thỏ có mức cholesterol cao cho thấy, một chế độ ăn được cung cấp thường xuyên phần bổ sung khoáng chất đồng có thể giúp giảm tình trạng xơ vữa động mạch ở chúng.

10. Giúp giảm huyết áp: Trong mỗi chén xoài có chứa 257mg kali – một loại khoáng chất có tác dụng giúp điều chỉnh mức huyết áp của cơ thể.

* Một số bài thuốc sử dụng bộ phận của cây xoài:

1. Trị bệnh tiểu đường giai đoạn đầu với lá xoài non: Ngâm vài lá xoài non trong nước để qua đêm đến sáng sau dậy gạn nước uống.

2. Bệnh tiêu chảy: Hạt xoài phơi khô trong bóng râm, nghiền thành bột, cất khi nào cần có thể mang ra dùng.

3. Chữa đau họng: Sắc một muỗng canh vỏ cây khô đập giập với 2 ly nước. Sau đó thêm hai muỗng canh thuốc sắc này vào nửa ly nước để súc miệng 2-3 lần một ngày.

4. Chữa đau răng: Dùng hoa xoài sắc lấy nước súc miệng, sẽ làm se, dịu viêm và đau. Ngoài ra bột tro từ đốt lá xoài cũng làm giảm đau răng.

5. Trị các thứ ghẻ lở: Nhựa cây tươi đem ngâm trong nước Chanh.

* Cách trồng và chăm sóc cây xoài:

– Cách trồng: đào một hốc nhỏ ở chính giữa hố, rạch bỏ túi bầu nilon và đặt bầu cây vào giữa hố, lấp đất vừa bằng cổ rễ, nén chặt xung quanh. Sau đó cắm 2 cọc chéo chữ X vào cây và buộc dây để tránh lay gốc làm chết cây. Sau khi trồng tủ xung quanh gốc bằng rơm, rác mục và tưới nước giữ ẩm cho cây liên tục trong một tháng đầu để tạo độ ẩm cần thiết cho rễ phát triển.

+ Sau trồng 1 tháng cây ổn định, rạch nilon ở vết ghép để cây sinh trưởng, phát triển. Khi cây phát triển được 3 cơi lá thì nên bấm bỏ đọt. Khi cây ra chồi thứ cấp, chọn 3 chồi phát triển mạnh nằm theo hình tam giác đều, bấm đọt như trên, để cho đến khi chồi non của 3 chồi này mọc ra đủ 3 cơi lá nữa thì bấm ngọn tiếp. Cứ thế bấm đọt đến lần thứ 3 thì thôi, để cho cây phát triển tự nhiên.

+ Ở giai đoạn cây trưởng thành, nên cắt tỉa những cành mọc bên trong tán, cành quá gần mặt đất, cành sâu bệnh, cành không hiệu quả và cuống hoa, nhánh vụn của mùa trước.

– Chăm sóc: Thời kỳ cây còn nhỏ, tức mới trồng được 1-3 năm tuổi. Thời kỳ này cây sinh trưởng mạnh hầu như quanh năm để hoàn thiện bộ khung tán. Chính vì vậy, việc cung cấp đủ phân, đủ nước, diệt trừ cỏ dại thường xuyên để tạo điều kiện thuận lợi cho cây sinh trưởng là rất cần thiết.

– Tưới nước: Trong thời kỳ cây còn nhỏ việc tưới nước có thể tiến hành quanh năm nhằm cung cấp đủ nước cho các đợt lộc non hình thành và phát triển. Đặc biệt trong thời gian đầu sau khi trồng mới, việc tưới nước cần phải duy trì từ 3-4 ngày/lần. Càng về sau số lần tưới càng ít đi nhưng phải duy trì được độ ẩm thường xuyên cho diện tích đất xung quanh gốc. Để hạn chế bớt cỏ dại và ngăn cản quá trình bốc hơi nước ta nên dùng rơm rác mục, cỏ khô tủ lại xung quanh gốc, tủ phần tán cây có bán kính 0,8-1m, và để trống phần diện tích cách gốc 20cm để hạn chế côn trùng, sâu bọ làm tổ, phá hoại gốc cây.

– Làm cỏ: Thời kỳ đầu do bộ tán cây còn nhỏ nên các loại cỏ dại có điều kiện sinh trưởng, phát triển.

Chanh Trần.

(Nguồn Internet).